NewsUz.Com. Butunjahon fuqaro faolligi ittifoqi (CIVICUS) O‘zbekistonda mustaqil fuqarolik tashkilotlarining holatiga bag‘ishlangan ma'ruza e'lon qildi. «Ortga qaytib: O‘zbekistonda mustaqil fuqarolik jamiyatining yutuq va muammolari» tadqiqotida prezident sayloviga sanoqli kunlar qolgan bir paytda mamlakat fuqarolik jamiyati faollari uchun yanada xatarli bo‘lib qolgani qayd etildi. 

Fuqarolik institutlarining passiv harakati tanqidiy baholangan ma'ruzaga ko‘ra, so‘nggi yillar ichida O‘zbekistondagi aksariyat nodavlat tashkilotlar yopib qo‘yildi, ishlashda davom etayotganlari esa ta'qib ostida qolyapti.  Xususan, prezident saylovi arafasida mustaqil fuqarolik institutlariga qarshi harakatlar faollashdi. Fuqarolar doimiy nazoratga olindi, ommaviy axborot vositalarini tsenzura qilish yanada kuchaydi.  

CIVICUS O‘zbekistonda o‘tgan asrning 90-yillari boshida mustaqil fuqarolik tashkilotlari shiddat bilan rivojlangani, biroq so‘nggi besh yil ichida ular parchalab tashlanganiga e'tibor qaratadi.

Ukraina, Gruziya va Qirg‘izistonda bo‘lib o‘tgan "rangli" inqiloblar rasmiy Toshkentning nodavlat notijorat tashkilotlariga bo‘lgan munosabatini yanada keskinlashtirdi. Sobiq sho‘ro davlatlaridagi inqiloblar takrorlanmasligi uchun hukumat xorijiy nodavlat tashkilotlarining deyarli barchasini chiqarib yubordi. Chet el tashkilotlari ustidan nazoratni kuchaytirish uchun bir qator qonun hujjatlari qabul qilindi. Hukumat bor e'tiborini inqilobiy ruhni tarqatmaslikka qaratdi.

CIVICUS Bosh kotibi Kumi Nayduning fikricha, so‘nggi besh yil ichida O‘zbekiston tanqidiy qarashlarga o‘rin berilmagan davlatga aylandi. Mintaqaning boshqa davlatlari qatori bu yerda ham "anti-terrorizm" g‘oyasi fuqarolik jamiyati faollari og‘zini yumish uchun foydalanilyapti. Mamlakatdagi muxolif fikrli kishilarga qarshi kurashda sovet zamonidan qolgan usullarga bot-bot murojaat qilinyapti.

Tadqiqotda saylov arafasida ta'qib va nazorat keskinlashgani, organ xodimlari mamlakatdagi nodavlat tashkilotlari rahbarlaridan saylovga qadar tinch o‘tirish, turli tadbirlar o‘tkazmaslik to‘g‘risida tilxat olingani aytilgan.

Ma`ruzaning to`liq varianti  

CIVICUSning sayti